فصل - اول در علامات بحران چنان كه در روز جنگ از وجود علامات و آثار هولناك مانند گرد و آوازهائى دهشت‌ناك و سيلان خون ضرور است همچنين در روز بحران لا بد است از حصول اضطراب و خلق و كرب و تمامل و صعوبت اعراض مرض بسبب هيجان اخلاط و مقاومت طبيعت با مرض و بعد ازين اندفاع مواد به جهتى از جهات مانند رعاف و ادرار و عرق و اسهال و ظهور خراجات در بدن و رعاف بهترين بحارينست و به زودى نجات دهنده از مرض به جهت اندفاع مواد رقيقه و غليظه دفعته در مدت يسيره پس از ان اسهال پستر قى پستر ادرار پستر عرق پستر خراج و هرگاه مادهء غليظ باشد و طبيعت ضعيف بحران بخراج پديد آيد چناچه اكثر در سن كهولت و فصل شتا بود و هرگاه بسيار رقيق و قليل الحدة بود بحران به عرق شود و اگر با وجود رقت حدت داشته باشد و به اين همه غلبه دم بود بحران برعاف باشد و اگر بارد و لطيف است بحران بادرار گردد و اگر حار و صفرا ويست و متوجه باعلى بدن بحران بقى شود و اگر غليظ است باسهال بدانكه برائى بعضى اعضا بحارين خاصه اند چنانچه نفث برائى امراض صدر و رمص و دمعه جهت امراض عين و مخاط و وسخ اذن و خراج پس گوش برائى امراض راس و انفتاح دم بواسير بحران جيد است برائى امراض كثيره ليكن عارض نشود مگر معتاد او را و چنان كه سلطان حامى پيش از جنگ باراستن لشكر و جمع مال و سلاح مىپردازد و قريب ايام جنگ برائى محاربه و مقاتله حربگاهى معين مىسازد هم‌چنين طبيعت نيز پيش از بحران ترقيق مواد